Fouten opvangen

PROGRAMMEREN • 3E & 4E MIDDELBAAR

Fouten opvangen

Een sterk programma valt niet meteen om

LES 18 • LEVEL 18

STARTVRAAG

Stel je dit eens voor…

Een herkenbaar probleem, een slimme oplossing.

HET VERHAAL

Je vraagt een leeftijd. Iemand typt “dertien” in plaats van 13. Wat nu?

Kun je een foutmelding vervangen door een duidelijke uitleg?

ONZE MISSIE

Vandaag kan jij…

Drie doelen. Helemaal haalbaar, stap voor stap.

1

ValueError herkennen

2

try en except gebruiken

3

foute invoer vriendelijk afhandelen

EINDMISSIE • MAAK ZELF IETS!

NIEUW IDEE

try: probeer deze code

Eerst begrijpen wat de instructie betekent.

Met except ValueError vang je een verkeerde getalomzetting op.

ONTHOUD

try/except voorkomt hier een crash door verkeerde invoer.

LIVE CODEREN

Van idee naar werkende code

Lees mee. Voorspel samen de uitvoer en voer dan uit.

les18_voorbeeld_a.py

try:

leeftijd = int(input("Leeftijd? "))

print(leeftijd + 1)

except ValueError:

print("Typ een getal, aub.")

DENKVRAAG

try/except voorkomt hier een crash door verkeerde invoer.

RAAD DE UITVOER

Wat zal Python tonen?

Welke tekst verschijnt?

voorspel.py

try:

getal = int("hallo")

print("OK")

except ValueError:

print("Fout getal")

DENK → OVERLEG → ANTWOORD

OPLOSSING

En dit verschijnt op het scherm!

Vergelijk met je voorspelling.

uitvoer (geen Python-code)

Fout getal

WAAROM?

int("hallo") geeft een ValueError, dus gaat Python naar except.

LEVEL UP

Controleren is ook testen

Een extra Python-truc waarmee je meer kunt.

Probeer minstens een goed én een fout antwoord. Een stevig programma werkt in beide situaties.

TIP

Vang liever een specifieke fout op dan elke fout tegelijk.

ZO WERKT HET

Nog een codevoorbeeld

Lees de code. Wat verandert er ten opzichte van het vorige voorbeeld?

les18_voorbeeld_b.py

try:

prijs = float(input("Prijs? "))

print(f"Prijs: {prijs} euro")

except ValueError:

print("Gebruik bv. 3.50")

DE TRUC

Vang liever een specifieke fout op dan elke fout tegelijk.

JIJ PROBEERT

Mini-opdrachten

Werk rustig. Test telkens na een kleine wijziging.

1

Vraag een getal en vang foute invoer op.

2

Toon bij correcte invoer het dubbele.

3

Test de woorden “vijf” en het getal 5.

6–8 MINUTEN • EERST ZELF

DEBUGCHALLENGE

Python zegt: er is iets mis!

Speel detective: zoek de fout vóór je het programma uitvoert.

zoek_de_fout.py

try:

leeftijd = int(input("Leeftijd? "))

except NameError:

print("Geen geldig getal")

SPOTTED DE FOUT? • 90 SECONDEN

DEBUG-OPLOSSING

De verbeterde versie

Kleine correcties kunnen een groot verschil maken.

gecorrigeerd.py

try:

leeftijd = int(input("Leeftijd? "))

except ValueError:

print("Geen geldig getal")

WAT WAS FOUT?

Een verkeerde omrekening naar int veroorzaakt een ValueError, geen NameError.

EINDMISSIE

Veilige toegangspoort

Maak een leeftijdscontrole die vriendelijk reageert op foute invoer.

1

Vraag een leeftijd in een try-blok.

2

Zet de invoer om met int().

3

Toon toegang vanaf 12, anders geen toegang.

4

Vang ValueError op met een duidelijke boodschap.

EERST WERKEND → DAN MOOIER

VOORBEELD

Zo kan jouw oplossing eruitzien

Er bestaan meerdere correcte oplossingen. Vergelijk vooral de aanpak.

les18_oplossing.py

try:

leeftijd = int(input("Leeftijd? "))

if leeftijd >= 12:

print("Welkom!")

else:

print("Nog te jong")

except ValueError:

print("Voer cijfers in, aub.")

EXTRA CHALLENGE

Klaar? Level up!

Kies één extra uitdaging of help je klasgenoot met een tip.

BONUSOPDRACHT

Laat opnieuw proberen met een while-lus.

Het werkt — Test je programma met normale invoer.

Maak het sterker — Test ook eens een onverwacht antwoord.

Maak het eigen — Pas namen, teksten of vormgeving aan.

CHECK-OUT

Wat neem je mee?

Antwoord zonder spiekbriefje. Je hoeft niet alles al perfect te kunnen.

1

Welke fout ontstaat bij int("abc")?

2

Wat doet except ValueError?

3

Waarom moet je foute invoer testen?

VOLGENDE KEER Les 19: ontwerp je eigen quiz